صبح ما، گروه سیاسی: در شرایط کنونی کشور با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کند. تحریم‌های متعدد علیه ایران و کاهش مشارکت مردم در انتخابات از جمله اینهاست. در این شرایط طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها در مجلس به تصویب رسیده و موجبات تردید در خصوص انسداد امکان بازگشت به برجام شده است. […]

صبح ما، گروه سیاسی: در شرایط کنونی کشور با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کند. تحریم‌های متعدد علیه ایران و کاهش مشارکت مردم در انتخابات از جمله اینهاست. در این شرایط طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها در مجلس به تصویب رسیده و موجبات تردید در خصوص انسداد امکان بازگشت به برجام شده است. همچنین با وجود اختلافات درون حزبی اصلاح‌طلبان و رویکرد صدا‌‌و‌سیما، مسیر بهبود شرایط را کمی دشوار کرده است. در همین رابطه، گفت‌وگوی محمود میرلوحی، عضو حزب اتحادملت را در ادامه بخوانید:

برخی از تحلیل‌ها بر این مبناست که اصلاح‌طلبان، امید خود را برای کسب کرسی ریاست جمهوری در 1400 از دست داده‌اند. نظر شما چیست؟

با این نظر مخالف هستم. شرایط کشور سخت شده است، همه دغدغه‌مند هستند و مردم گلایه دارند اما انتخابات، صندوق رای و دریافت نظر مردم قابل تعطیل شدن نیست. مردم گله‌هایی از اصلاح‌طلبان دارند و طبیعی است که اگر کسی بهتر از جریان اصلاحات بتواند مشکلات آنان را حل و مشکلات را رفع کند، به سمت آن‌ها گرایش داشته باشند اما در حال حاضر چنین جریانی وجود ندارد.

اینکه اصلاح‌طلبان در انـــتخابات 2 اسفند توفیقی نداشتند، به دلیل رد صلاحیت‌ها بود یا چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب عمدا در این انتخابات نامزد نشدند؟

هردو این مسائل صحیح است. مردم در سال 96 با شکوه و عظمت به صحنه آمدند و آقای روحانی بیش از 23 میلیون رای کسب کرد. متاسفانه شرایط به گونه‌ای پیش رفت که آن رای‌ها مانند رای‌های آیت‌ا… هاشمی در خبرگان، تا حدودی نادیده گرفته شد. در 96 نیز تقریبا همین اتفاق افتاد و رئیس جمهوری فعلی در امانت‌داری و نگهداشتن آرای خود تلاش مضاعف نکرد. در سوی دیگر ترامپ، مزاحمت‌های او و خروج از برجام به کشور آسیب زد. به همین دلیل با حوادثی در سال‌های 96 و 98 مواجه شد که کشور را به دست اندازهای سختی انداخت. مردم گله و مطالبه دارند، عده‌ای تلاش می‌کنند، تنها بخش اصلاح‌طلب شعار اصلاح‌طلب، اصولگرا دیگر تمام است ماجرا را ببینند و بگویند اصولگرایان از مقبولیت برخوردار هستند. چنین مسأله‌ای دقیق نیست. اصولگرایان با تبلیغات خود به صورتی وانمود می‌کنند که گویا هیچ اعتراضی متوجه آنان نیست. اصلاح‌طلبان سال 96 با حمایت از آقای روحانی به صحنه آمدند و گفتند برجام به نفع کشور است. اکنون نیز می‌پذیریم که نقد و اشکال به عملکرد اصلاح‌طلبان وارد است اما این اشکال به این معنا نیست که اصلاح‌طلبان معیوب و بدهکار و اصولگرایان بی‌عیب هستند. اگر اصلاح‌طلبان به مردم بدهی دارند و از جامعه عذرخواهی می‌کنند، به‌خاطر این است که رئیس جمهوری فعلی، آنطور که ما انتظار داشتیم بود، از رای خود دفاع نکرد، نایستاده و گاه کوتاه آمده است. بخشی از تشکیل مجلس یازدهم با این ساختار و ترکیب، به این نکته بازمی‌گردد که رئیس جمهوری کنونی، محکم روی همه قول‌هایی که به مردم داده بود، ایستادگی کافی نکرد. اکنون نیز روحانی، کشور و اصلاح‌طلبان همه دچار مشکل شده‌اند. اصلاح‌طلبان مامن مطالبات مردم هستند، همانطور که درگذشته اینگونه بوده است. اصلاح‌طلبان باید به مطرح شدن، شنیده شدن و بازتاب مطالبات مردم کمک کنند. اگر اصلاح‌طلبان کنار بروند، به این معناست که صدای بخش قابل توجهی از جامعه دیگر شنیده نخواهد شد.

آیــا مـــصوبه اخـــیر مجلس تحت عنوان «اقدام راهــبردی برای لغو تحریم‌ها» سوگیری انتخاباتی داشته و زمینه‌سازی برای 1400 است؟

این طرح، به هر حال منافع جناحی اصولگرایان را هم تامین می‌کند. باید خدا را شاکر باشیم که شر ترامپ از سر کشور کوتاه شده است و برای فرصت جدیدی اقدام کنیم. نمی‌گوییم که اوضاع گلستان خواهد شد یا با حضور بایدن، دشمنی و مزاحمت آمریکا برای ایران به پایان رسیده است. اما این موضوع قابل پیش‌بینی است که رفتن ترامپ یک فرصت برای کشور است. اصولگرایانی که طرح اقدام برای لغو تحریم‌ها را به تصویب رسانده‌اند، یا می‌خواهند بگویند که ما بایدن و دنیا را تسلیم کردیم یا حاضر هستند به فرصتی که ایجاد شده از آن کمک حزبی هم بگیرند. دولت فعلی حدود 7 ماه دیگر در جای خود باقی است و عده‌ای با خود می‌گویند، اگر این دولت تحریم‌ها را لغو کند، شرایط اقتصادی بهبود پیدا کند و دلار به زیر 20 هزار تومان تنزل قیمت یابد، شانس آنها در 1400 کمتر خواهد شد. این تلقی را خود اصولگرایان ایجاد کرده‌اند. اگر این افراد تفکری جز این دارند، می‌توانند دست از عجله برای اجرائی شدن این طرح بردارند و صبر کنند، تا 2 ماه دیگر مشخص شود که اوضاع به چه صورت پیش خواهد رفت. طرح لغو تحریم‌ها، به اسم ترجیح منافع ملی انجام گرفته است. فعالیت جناحی اصولگرایان را خسارت قلمداد می‌کنیم، نه آنچه ادعا می‌کنند. جریان اصولگرایی هزینه‌هایی برای کشور به وجود آورده است. اقدامات و رفتارهایی که اصولگرایان در راستای در نظر نگرفتن دستاورد اصلاح‌طلبان انجام داده‌اند، تعجب برانگیز است. جریان اصولگرا با در اختیار داشتن ابزارهای رسانه‌ای، تبلیغاتی و صداوسیما، دستاوردهای خود را بزرگنمایی می‌کند. کاری که این افراد در طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها انجام دادند، از این روش هم بهره بردند، البته نتیجه آن تا 2 ماه دیگر مشخص می‌شود. امیدواریم که جامعه جهانی با تشر این افراد در مجلس، عقب نشینی کرده و همه خواسته‌های اصولگرایان را بپذیرد. ما خوشحال خواهیم شد اما اگر این اقدامات ایجاد هزینه کند، تنها به کشور آسیب رسانده است. هزینه‌هایی نیز در پی برخی اقدامات ایجاد شده است و قیمت دلار در روزهای اخیر افزایش یافت. برخی این افزایش قیمت را نتیجه نقد اقدام مجلس تلقی می‌کنند که آن را در داخل کشور می‌بینیم. اگر لطمه‌ای به مسیری که برای تعامل سازنده فراهم بود زده شود، اینها باید پاسخگو باشند.

ادعاهایی مبنی بر رویکرد جناحی صدا‌‌و‌سیما مطرح شده است. علت این مساله را در چه مواردی می‌بینید؟

دو دهه است که صدا‌‌و‌سیما این رویکرد را اتخاذ کرده است. در اصل 44 قانون اساسی پیش‌بینی شده است، رسانه مانند سایر بخش‌های اقتصادی از انحصار خارج شود. رسانه هنوز به جمع خصوصی‌سازی‌ها نیامده و همچنان کنار مانده است. اگر فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نبود، صدا‌‌و‌سیما انحصاری مطلق در ایران داشت. صدا‌‌و‌سیما برای حفظ جذابیت و مخاطب خود، باید حداقل‌هایی را رعایت کند تا مخاطبانش را از دست ندهد. گفته می‌شود، بازدید بعضی از برنامه‌های صدا‌‌و‌سیما از تعداد کارکنان این سازمان کمتر است. این لطمه‌ای بود که بعضی رویکردها به صدا‌‌و‌سیما زد. بخش‌هایی که می‌توانست موجب رونق و ارتباط میان صدا‌‌و‌سیما و مخاطبان شود، خصوصا در حوزه سیاسی فعال نشد. این سازمان تقریبا در دو دهه گذشته یک طرفه و جناحی به مسائل سیاسی نگریسته است. صدا‌‌و‌سیما کمی از مناظره، گفت‌وگو، تضارب آرا و ایجاد فضا برای بیان افکار مختلف اجتناب کرده است. صدا‌‌و‌سیما بیشتر منعکس کننده دیدگاه سیاسی جریان خاص بوده است. اصولگرایان اصیل نیز در این حد محدود کننده و انحصارطلب نبوده‌اند. مرحوم عسگراولادی با افراد و جناح‌های مختلف مکاتبه و مکالمه داشت. چطور ممکن است که یک رسانه، مانع جریان انتقال اطلاعات، دیدگاه‌ها و اخبار گوناگون باشد؟ صداوسیما، تقریبا منحصر و محدود به یک دیدگاه شده است. افرادی را می‌بینیم که سطح دانش آنها از افرادی با تحصیلات پایین نیز کمتر است، در رسانه ملی حضور پیدا می‌کنند اما مدت‌هاست، چهره‌های اصیل در صدا‌‌و‌سیما جایی ندارند. اساسا باقی‌مانده‌های چهره‌های انقلابی نیز در رسانه ملی جایگاه مناسبی ندارند، دیدگاه‌های مختلف سیاسی غایب هستند و صاحب‌نظران همه گروه‌های سیاسی در حد مطلوب در صدا‌‌و‌سیما حضور موثر ندارند. این مسائل کم توجهی به گروه‌های فکری جامعه است. این موضوعات می‌توانست مردم را برای مشاهده برنامه‌های صدا‌‌و‌سیما جذب کند اما اجازه آن در حد انتظار داده نشد. گاهی برخی ماه‌ها سیمای ملی را تماشا نمی‌کنند. البته شاید هم عده‌ای همین را می‌خواهند و تامین نیاز مردم از طریق شبکه‌های اجتماعی مطلوب آنان است.

یکی از چهره‌های اصلاح‌طلب، تشکیل شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان را غیرقانونی دانسته‌اند. این ادعا را چطور ارزیابی می‌کنید؟

باید از فردی که این ادعا را مطرح کرده سوال شود، بر اساس کدام قانون تشکیل این شورا غیرقانونی بوده است؟ اتفاقا تشکیل این شورا اقتضای زمان و شرایط بوده است. شورای عالی اصلاحات، واقعیتی را رسمیت بخشید و موضوعی جز این نبود. در انتخابات‌های مختلف، اصلاح‌طلبان در کنار هم جمع می‌شدند، شرایط خود را بررسی می‌کردند و به عنوان یک جریان فعال می‌کردند. این شورا با سازوکار، ساختار و آیین‌نامه، به این فعالیت‌ها رسمیت و نظم بخشید. شیوه تصمیم‌گیری این شورا بر عدم تمرکز و عدم مداخله در استان‌ها استوار بود. افراد در میان خودشان هیأت رئیسه انتخاب می‌کردند، نامزدها را نیز خودشان انتخاب می‌کردند. زمانی که در انتخابات شوراهای سال 96 لیست‌های شهرستان‌ها بسته می‌شد، جز در 5 یا 6 منطقه که با همکاری ستاد مرکز به بستن لیست مبادرت شد، بقیه مناطق خودشان نامزدهای مورد نظر را انتخاب کردند. 300 نفر از سراسر استان گلستان حاضر شده و شورا تشکیل دادند. کجای این مسأله غیرمنطقی و غیرقانونی بوده است؟ شورای هماهنگی اصلاحات این پیشنهاد را مطرح کرده و رئیس دولت اصلاحات نیز آن را تایید کردند تا شورای عالی تشکیل شده و شروع به فعالیت کرد. اگر این اقدامات در فضای اصلاح‌طلبی قانونی نیست، منتقدان بگویند که چه چیزی قانونی است؟ تعدادی محدود در خصوص شورای عالی که همکاری نکردند و همچنان هم نظرات و انتقاداتی دارند اما هنوز هم هیچ بدیلی معرفی نکرده‌اند و تنها در سطح مخالفت با فعالیت شورای عالی سخن گفته‌اند. اگر این افراد معتقدند که تشکیل شورای عالی اصلاح‌طلبان غیرمنطقی و غیرقانونی است، بگویند که کار منطقی و قانونی چیست؟ کسانی که ادعاهایی از این دست را مطرح می‌کنند، سال‌ها برای ارائه بدیل زمان داشتند اما جایگزینی ارائه نمی‌کنند، زیرا دست آنها خالی است.

صحبت‌هایی مبنی بـــر احـــیای شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان مطرح شده است. آیا امیدی برای احیای این شورا وجود دارد؟ زمان حدودی شروع مجدد فعالیت آن، چه تاریخی خواهد بود؟

ارزیابی من این است که شورای عالی تا اواخر آذر یا اواسط دی ماه احیا شده و کار خود را مجددا آغاز خواهد کرد. اخبار اخیر نشان می‌دهد که زمان اندکی تا دسترسی به ساختاری انسجام بخش و فراگیر برای شروع به کار مجدد شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان وجود دارد. امیدواریم که این شورا هرچه زودتر فعالیت خود را با قوت آغاز کند.

برخی اظهارنظرها حـــاکی از آن است که نام این شورا برای شروع مجدد فعالیت، تغییر پیدا خواهد کرد. این اظهارنظرها صحت دارند؟

اگر نام بهتری برای این شورا پیشنهاد شد، مانعی برای تغییر نام وجود ندارد. با این حال تصور نمی‌شود که ایرادی به نام این شورا وارد باشد. اگر تغییراتی که در ساختار به وجود می‌آید گسترده باشد، می‌توان نام شورا را نیز تغییر داد اما اگر همین چهارچوب و مسیر ادامه پیدا کند، نیازی به تغییر نام نیز وجود نخواهد داشت. شورا به معنای محل گفت‌وگو، شور و مشورت است. کلمه عالی از این بابت در نام این شورا لحاظ شد که بخش‌ها و هسته‌های اصلی مورد تایید رئیس دولت اصلاحات قرار گرفته بود. واژه اصلاحات نیز به دلیل خاستگاه اصلاح‌طلبانه‌ این شورا در نام آن قرار گرفت. با این حساب نام این شورا در هیچ یک از بخش‌های آن با ایراد همراه نیست. اگر عنوانی زیباتر، گویاتر، جذاب‌تر و مناسب‌تر وجود داشته باشد، منتظر اعلام آن خواهیم بود./ آرمان ملی