در گفت و گو با صبح ما؛

تحلیلگر مسائل بین الملل به صبح ما گفت: چین آرزو دارد به منطقه خاورمیانه نزدیک شود. کاری که چینی‌ها در میانمار انجام دادند به‌دنبال همین خواسته بود. آن‌ها دوست دارند پایگاه‌های جدیدی را در خاورمیانه به‌دست بیاورند، در افغانستان هم همین ایده وجود دارد. چینی‌ها با پاکستان روابط نزدیکی دارند آن‌ها برای مقابله با هندوستان پاکستان را دارای قدرت اتمی کردند، لذا چینی‌ها پایگاه قدرتمندی در پاکستان دارند و حالا دنبال افغانستان هستند.

 

صبح ما | هرات سقوط کرد. نیروهای طالبان دارند شهرهای افغانستان را یکی پس از دیگری به‌تصرف خود درمی‌آورند، گزارش‌های اخیر از ورود نیروی‌های طالبان به کابل حکایت دارد. اما پیشروی‌های آن‌ها با واکنش‌های مختلف از جمله سکوت مقامات کشورهای دیگر همراه شده است. درهمین باره علی بیگدلی، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل به پایگاه خبری «صبح ما» گفت: «مسئله افغانستان خیلی پیچیده است. امروز مسئله تنها اشغال شهرها توسط طالبان نیست بلکه کشورهای دیگر در این اتفاق سهم دارند و تحریکات غیرآشکاری در افغانستان اعمال می‌کنند، حتی اخیراً پای چین از طریق پاکستان به منطقه باز شده و چین بیشتر خودش را به منطقه نزدیک کرده است. این‌که یک کشور کمونیسم با طالبان چگونه می‌تواند رابطه برقرار کند در آینده مشخص خواهد شد. با این وجود واقعاً هنوز مشخص نیست که طالبان بتواند بر همه افغانستان تسلط پیدا کند.»

وی ادامه داد: «اما آن‌چه در ارتباط با ایران است باید گفت طالبان قابل اعتماد نیست. ایران به‌این دلیل که آمریکایی‌ها افغانستان را در جوار کشور تخلیه کردند خیلی نباید دلبسته طالبان شود. مدتی قبل یکی از معاونان وزارت خارجه طالبان را امارت اسلامی خطاب کرد، باتوجه به اینکه ایشان یک مقام رسمی هستند اظهار نظرشان نشان می‌دهد واقعا گروهی امارت اسلامی را به‌رسمیت شناخته‌اند، این کار اشتباه است.»

بیگدلی بیان کرد: «در افغانستان سه گروه تروریستی القاعده، داعش و طالبان وجود دارند که هرسه این گروه به‌دلیل اختلافات مذهبی با ایران همراه نیستند. بخش عمده‌ای از طالبان ازبک‌ها هستند که خصومت تاریخی از زمان صفویه با ایران دارند. بنابراین این اشتباه است که مقامات ما به‌طور ناگهانی دلباخته طالبان شدند ضمن این‌که طالبان هم تمایل عمیق نسبت به ایران ندارد، لذا معتقدم ما باید به‌دقت از مرزها مراقبت کنیم و همچنین مراقب رفتار طالبان باشیم. اگر روزی طالبان به‌طور کامل بر افغانستان مسلط شد به‌هیچ وجه نمی‌تواند یک دوست برای ایران باشد. میان این سه گروه تروریستی همکاری‌هایی وجود دارد شما دیدید که وقتی داعش مدرسه‌ای را منفجر کرد طالبان فقط گفت ما این کار را انجام ندادیم بدون این‌که چنین اقدامی را محکوم کند. لذا دولت ایران خیلی باید مرافب باشد، طالبان قابل تطهیر کردن نیست و این اشتباه بزرگی است که ما داریم طالبان را به‌عنوان یک نهاد سیاسی  و تحت عنوان امارت اسلامی داریم شناسایی می‌کنیم.»

وی درخصوص واکنش سایر کشورها به پیشروی طالبان در افغانستان اظهار کرد: «مانور نظامی روسیه با تاجیکستان و ترکمنستان نشانه این است که این کشورها از قدرت گرفتن طالبان نگران هستند، چراکه ممکن است در مرز با این کشورها موجی از اقدامات تروریستی به‌راه اندازند. کشورهای آسیای میانه از قدرت گرفتن طالبان خوشحال نیستند، اما به‌نظر می‌رسد مقامات رسمی کشور ما یک مقدار دچار عجله شدند، درحالی‌که باید با دقت حوادث و مرزها را زیر نظر نداشته باشند و از اظهار نظرهای تعهد آور نسبت به طالبان خودداری کنند. البته این‌که آمریکا از ضلع شرقی مرزهای کشور خارج شده ما را آسوده خاطر کرده است اما به‌نظرم آمریکایی‌ها در نهایت محال است اجازه دهند طالبان در افغانستان به‌طور کامل مسلط شود. بلکه چنین خواستی نتیجه تحرکات چینی‌‌ها است، روسیه هم چندان موافق قدرت گرفتن طالبان نیست، همین مانور مشترک روسیه با کشورهای آسیای مرکزی این مسئله را نشان می‌دهد.»

این کارشنای مسائل بین‌الملل ادامه داد: «چین آرزو دارد به منطقه خاورمیانه نزدیک شود. کاری که چینی‌ها در میانمار انجام دادند به‌دنبال همین خواسته بود. آن‌ها دوست دارند پایگاه‌های جدیدی را در خاورمیانه به‌دست بیاورند، در افغانستان هم همین ایده وجود دارد. چینی‌ها با پاکستان روابط نزدیکی دارند آن‌ها برای مقابله با هندوستان پاکستان را دارای قدرت اتمی کردند، لذا چینی‌ها پایگاه قدرتمندی در پاکستان دارند و حالا دنبال افغانستان هستند.»

بیگدلی در پاسخ به این پرسش که چرا ایالات متحده از افغانستان خارج شد گفت: «بحث تخلیه افغانستان از زمان ترامپ مطرح شد، اما او چنین کاری را انجام نداد، چراکه می‌خواست در آینده اگر مشکلات با چین و کره شمالی بیشتر شد او همچنان از طریق افغانستان به این دو کشور نزدیک‌ باشد. اما بایدن در مبارزات انتخاباتی خودش اعلام کرد ما نیروهای نظامی خودمان از افغانستان را خارج می‌کنیم و این مسئله سطح آرای انتخابات را برای بایدن بالا برد. اما از منظر امریکایی‌ها به‌نظر رسید کار اشتباهی کرد چراکه همین الان افراد برجسته کنگره با اقدام بایدن مخالف هستند به‌همین دلیل دارند پایگاه جدیدی در اردن ایجاد می‌کنند که در منطقه بمانند. لذا درخصوص افغانستان به‌طورکلی باید گفت که مسئله این کشور بسیار پیچیده است اما در انتها فکر نمی‌کنم همه چیز به‌نفع طالبان تمام شود.»