اسفندیار خدایی

صبح ما- برجام فقط یک توافق معمولی نیست که تاریخ مصرف آن هم گذشته باشد. برجام یک طرز فکر برای زندگی و مواجهه با چالشهاست. برجام راه سومی غیر از جنگ دائمی یا تسلیم و وابستگی ارائه می‌دهد. اندیشه برجام نه خوش‌بینانه در دنیای بی‌رحم سیاست به دنبال اعتماد به شرق و غرب است، و […]

صبح ما- برجام فقط یک توافق معمولی نیست که تاریخ مصرف آن هم گذشته باشد. برجام یک طرز فکر برای زندگی و مواجهه با چالشهاست. برجام راه سومی غیر از جنگ دائمی یا تسلیم و وابستگی ارائه می‌دهد. اندیشه برجام نه خوش‌بینانه در دنیای بی‌رحم سیاست به دنبال اعتماد به شرق و غرب است، و نه به دنبال مرگ دیگران و کاشتن تخم نفرت و کینه است. برجام به دنبال یک زندگی معمولی است. تفکر برجامی زندگی شرافتمندانه را نه در جنگ ایدئولوزیک دائمی، بلکه در صلح و امنیت و تعامل با دنیا می‌بیند. برجام به دنبال راه حلی برای جنگی دائمی بود که منجر به فقر، و فساد، باج‌دهی به همه بخاطر دشمنی با یکی، بیکاری جوانان و فروپاشی خانواده‌ها، فرار مغزها و انزوای سیاسی و اقتصادی می‌شد.

مخالفان برجام در آمریکا، ایران و اسرائیل از این توافق به هراس آمدند و از هر فرصتی برای نابودی و سرکوب آن استفاده کردند و می‌کنند. اما آنان هنوز هم در خواب، کابوس برجامی می‌بینند و با روح برجام در ستیزند. در برجام چه دادیم و چه گرفتیم؟ جمهوری اسلامی امضاء کرد که غنی‌سازی را محدود کند و رآکتور اراک را بتون کند. همین! این تمام آن چیزی است که برخی در ایران برای آن شیون و زاری کردند و اشک ریختند. در واقع آنها بخاطر این دو محدودیت برجامی گریه و زاری نمی کردند. آنها بخاطر آن شیون کردند که برجام سبک زندگی افراطی و طرز تفکر آنها را هدف قرار می‌داد و بنیاد باورهای آنان را به لرزه در می‌آورد. آنها همچنان از هر فرصتی برای حمله به برجام و مسخره کردن و توهین به ظریف و سایر دست‌اندرکاران این توافق فروگذار نمی‌کنند.

اما در برحام چه بدست آوردیم؟ در قبال محدود کردن غنی‌سازی و بتون‌ریزی در رآکتور اراک، چه گرفتیم؟ فقط در یک قلم، به گفته رئیس بانک مرکزی وقت و سایر مسئولان کشورمان، یکصد و پنجاه میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده کشورمان آزاد شدند (لینک منبع: سخنان رئیس بانک مرکزی ایران، سخنگوی دولت و همچنین رئیس‌جمهور آمریکا http://mardomsalari.ir/report/88907 ). این مبلغ معادل پنجاه سال بودجه عمرانی سه میلیارد دلاری کشورمان است. مردم می‌پرسند اگر راست می گویید، این پول کجا رفت؟ پاسخ را با یک سوال عرض می‌کنم: کدام ابرقدرت جهان می‌تواند همزمان در پنج کشور دنیا در حال جنگ باشد و همچنان ارزش پول ملی خود را ثابت نگه دارد؟ با همین پولهای آزاد شده، ایران در عراق و سوریه با داعش می‌جنگید، در لبنان و فلسطین و سوریه با اسرائیل می جنگید و این دولت را تقریباً محاصره کرده بود، و در یمن عربستان را به نفس‌نفس انداخته بود. بله چند صد میلیارد دلار ایران در مقایسه با هزاران میلیارد دلار بودجه‌ای که آمریکا در عراق و افغانستان و سوریه خرج کرد، عدد بالایی نیست، اما برای آب کردن دلارهای آزاد شده برجامی کافی بود.

اگر فکر می‌کنید پیروزی در سوریه، یمن، عراق و… محصول تلاش رزمندگان مقاومت و فرماندهانی چون شهید سردار سلیمانی است، اشتباه نمی‌کنید، اما لطفاً از یکصد و پنجاه میلیارد ناقابل از دلارهای برجامی ملت ایران هم یاد کنید! اگر یک پنجم این پول به بودجه عمرانی کشورمان تزریق می‌شد، شاید حسرت زندگی معمولی به دل مردم نمی‌ماند و طعم برجام را می‌چشیدند. اینکه ارزش پول ایران به مدت پنج سال از سال ۹۲ که مذاکرات برجام شروع شد تا سال ۹۷ که ترامپ از آن خارج شد، (با وجود حضور در جنگ در پنج کشور) ثابت ماند به مدد برجام بود. اینکه رشد اقتصادی ایران در این سالها حدود شش درصد بود بخاطر رفع تحریمها در برجام بود.

اما برجام فقط محدود به اقتصاد نیست. این توافق باعث شد که غنی‌سازی هسته‌ای ایران به رسمیت شناخته شود و این بخصوص بعد از خروج آمریکا از برجام ثابت شد. پس از خروج ترامپ، تحریمهای آمریکا برگشتند. ایران هم بدون آنکه  از برجام خارج شود، غنی‌سازی را تا بالای شصت درصد بالا برد بدون آنکه قطعنامه‌های تحریمی سازمان ملل برگردند. برخلاف ادعاهای مخالفان برجام، گذشت روزگار ثابت کرد که این توافق نه تنها آسیبی به توانمندی هسته‌ای وارد نکرد بلکه مشروعیت بین‌الملل به آن بخشید و ایران را در جایگاه طلبکار قرار داد و باعث شد امروز بدون نگرانی و مخفی‌کاری به غنی‌سازی بالای شصت درصد برسیم.

گذر زمان نشان داد که مکانیسم ماشه که مخالفان برجام با گریه و زاری از آن یاد می‌کردند اصلاً قابل فعال شدن نبود و آمریکا و کشورهای اروپایی حاضر در برجام نتوانسته‌اند این مکانیسم را فعال کنند و تحریمهای سازمان ملل را برگردانند و نگرانی آقایان بیهوده بوده. گریه و زاری مخالفان برجام بخاطر مکانیسم ماشه یا وجود فلان عبارت در متن برجام نبود. آنان بخاطر آن شیون کردند که برجام سبک زندگی افراطی و باورهای توهمی ایشان را به لرزه آورده بود.