تحریریه صبح ما

صبح‌ما- بررسی لایحه بودجه پیشنهادی دولت در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که در این لایحه بیشترین درآمد دولت از طریق مالیات است که با توجه به نرخ تورم کنونی، این لایحه ضربه نهایی را به اقشار آسیب‌پذیر خواهد زد. در دورانی که هنوز چهارپایان نقش خودرو را برای حمل و نقل داشتند، شخصی با بار […]

صبح‌ما- بررسی لایحه بودجه پیشنهادی دولت در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که در این لایحه بیشترین درآمد دولت از طریق مالیات است که با توجه به نرخ تورم کنونی، این لایحه ضربه نهایی را به اقشار آسیب‌پذیر خواهد زد.
در دورانی که هنوز چهارپایان نقش خودرو را برای حمل و نقل داشتند، شخصی با بار شیشه برای فروش در حال ورود به شهری بود که در دروازه شهر مامور حکومت به او نزدیک شده و چند ضربه محکم به بار شیشه او زد و با صدای قلدرمابانه به او گفت: چه در خورجین داری؟ شیشه فروش گفت: اگر یک ضربه دیگر بزنی، دیگر هیچ ندارم!
وضعیت بودجه کشور در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که درصد زیادی از درآمد دولت قرار است از مالیات تامین شود. این مالیات بر هر چیز و هر درآمدی وضع شده و مشخص نیست که قشر آسیب‌پذیر و یا حتی قشر کارمند و کارگر طبقه متوسط چگونه بتواند زندگی کند؟
طبق لایحه بودجه سال آینده، امکان تغییر طبقات مالیاتی حقوق بگیران وجود دارد. مثلاً اگر فردی معاف از مالیات بوده، امکان دارد بخشی از درآمدش در سال آینده مشمول مالیات شود یا برای فردی دیگر، بخشی از درآمدش مشمول نرخ بالاتر مالیاتی نسبت به امسال شود. قضیه به این صورت است که در بودجه، نرخ مالیاتی که از هر بازه درآمدی کسر شده، قید می‌شود که طبعاً شامل کارگران و کارمندان نیز خواهد شد. با این حال، مقایسه جدول مالیاتی لایحه بودجه سال آینده و قانون بودجه امسال، نشان می‌دهد که این طبقات و حتی سقف معافیت مالیاتی تغییر نکرده است. این موضوع با وجود تورم بیش از ۴۰ درصد کنونی و رشد طبیعی درآمدها در هر سال به معنای آن است که در کل جامعه و از جمله کارکنان دولت، درآمدها وارد طبقات مالیاتی بالاتر خواهند شد. اگر بخواهیم مثالی در این بخش بزنیم، می‌توان در نظر گرفت که اگر کارمندی در سال گذشته، به‌طور متوسط دریافتی در حدود ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان داشته، قرار است تا حقوق این شخص به‌طور خلاصه در سال آینده ۱۸ درصد افزایش یابد و به ۱۱ میلیون و ۲۱۰ هزار تومان برسد. با این حال، بر خلاف سال گذشته که درآمد وی معاف از مالیات بود، هم اینک به مابه التفاوت ۱۰ میلیون تومان با ۱۱ میلیون و ۲۱۰ هزار تومان (یعنی یک میلیون و ۲۱۰ هزار تومان)، مالیات با نرخ ۱۰ درصد (یعنی ۱۲۱ هزار تومان) تعلق خواهد گرفت.
تورم حال حاضر در کشور در حالی به بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته که در مقایسه با ماه‌های پایانی سال ۱۳۹۵ تک رقمی و در حدود ۶٫۸ درصد بود. با این وضعیت، هنگامی‌که قیمت گوشت از ۳۰ هزارتومان به حدود یک میلیون تومان می‌رسد و یا نرخ نان به یکباره از ۱۰۰ تومان به ۱۰ هزارتومان می‌رسد، مشخص نیست چه برنامه‌ای برای مردم در نظر گرفته شده و آیا می‌توان در چنین شرایطی زندگی که هیچ، تنها زنده ماند؟
شواهد نشان می‌دهد مالیات بر درآمد، مالیات بر خدمات رفاهی کارمندان، کارگران و … هریک به قدری افزایش داشته که شرایط تامین آن هم بسیار دشوار است. هرچند اخذ مالیات در هر کشور و جامعه‌ای وجود دارد و بخش اعظم درآمدهای دولتی از طریق آن به دست می‌آید، اما باید در نظر داشت که این مالیات‌ها زمانی از اهمیت برخوردارند که اولا منبع درآمد دیگری برای دولت(نفت، گاز و …) وجود نداشته باشد، ثانیا سیستم اخذ مالیات به قدری واضح و شفاف است که نمی‌توان از آن تخطی کرد. نکته سوم آن که میزان اختلاس و دزدی در سیستم اقتصادی به سبب حاکمیت اصل «شفافیت» هم در عمل غیر ممکن است.
فشار تورم اقتصادی در همین دوران کنونی هم به قدری -در اثر همین سه نکته بالا- بر گُرده جامعه فشار آورده که زندگی در شهرهای بزرگ و کوچک و حتی روستاها را نه تنها مشکل، بلکه «طاقت‌فرسا» کرده است و با این مالیات‌های سنگینی که قرار است بر مردم تحمیل شود، مردم با «یک ضربه دیگر هیچ چیزی نخواهند داشت»!